Emekli Amiral Cem Gürdeniz, X hesabından yaptığı paylaşımda, CNN International’ın ABD’nin 3 Kasım Kongre ara seçimleri öncesinde İran’a karşı “Tüm Bombaların Anası” olarak bilinen MOAB’ı kullanmayı değerlendirdiği yönündeki haberini yorumladı. Henüz saldırı kararı alınmadığını belirten Gürdeniz, bu ihtimalin gündeme getirilmesini psikolojik harekât olarak değerlendirdi.
GBU-43/B MOAB’ın 9,8 ton ağırlığında ve yaklaşık 8,5 ton patlayıcı taşıdığını belirten Gürdeniz, bombanın MC-130 nakliye uçağından bırakıldığını ve yere yakın patlayarak geniş bir alanda yıkıcı basınç etkisi yarattığını aktardı.
ABD DAHA ÖNCE MOP KULLANDI
ABD’nin Haziran 2025’te İran’ın Fordow ve Natanz nükleer tesislerine B-2 bombardıman uçaklarıyla 13,6 tonluk GBU-57 MOP sığınak delici bombaları attığını hatırlatan Gürdeniz, MOP’un yaklaşık 2,4 ton, MOAB’ın ise 8,5 ton patlayıcı taşıdığını kaydetti. MOAB’ın yaklaşık 3,5 kat daha fazla patlayıcı içerdiğini belirten Gürdeniz, MOP’un derin yer altı hedefleri, MOAB’ın ise geniş alanlarda tahribat yaratmak üzere tasarlandığını vurguladı.
MOAB seçeneğinin seçimler öncesinde gündeme gelmesini, ABD Başkanı Donald Trump’ın askerî gücünü İran’a ve Amerikan seçmenine gösterme çabası olarak yorumlayan Gürdeniz, “Büyük patlama, siyasi başarı anlamına gelmez” değerlendirmesinde bulundu. 28 Şubat’ta başlayan savaştan bu yana altı ayı aşkın süredir direnen İran’ın böyle bir saldırıyla teslim olacağını veya Washington’un şartlarında siyasi çözüme yanaşacağını düşünmediğini ifade etti.
İRAN’IN MİSİLLEMESİ KÜRESEL PETROL ARZINI ETKİLEYEBİLİR
İran’ın Körfez’deki enerji altyapısına yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının asimetrik kapasitesini ortaya koyduğunu belirten Gürdeniz, olası bir MOAB saldırısının ardından Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerinin petrol üretim, işleme ve ihracat tesislerinin hedef alınabileceğine dikkat çekti.
Özellikle Suudi Arabistan’daki Abkayk ve Ras Tanura enerji merkezlerine yönelik saldırıların küresel petrol arzını yeni bir krize sürükleyebileceğini kaydeden Gürdeniz, Yemen’deki gelişmelerin de çatışmayı büyütebileceğini belirtti. Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların yeniden tırmandığına işaret eden Gürdeniz, ABD’nin İran’a yönelik büyük çaplı saldırısının Husileri Suudi enerji altyapısına karşı harekete geçirebileceğini, Riyad’ın karşı saldırılarının ise çatışmayı genişletebileceğini kaydetti.
EKONOMİK VE JEOPOLİTİK SONUÇLARI OLUR
Gürdeniz, siyasi hedefleri belirsiz olan İran savaşında MOAB kullanımının askerî açıdan sınırlı sonuçlar doğururken ekonomik ve jeopolitik açıdan daha ağır bir tırmanmaya yol açabileceğini ifade etti. ABD’nin İran’ı bombalama kapasitesinin tartışılmaz olduğunu belirten Gürdeniz, İran’ın Körfez’de enerji altyapısını, petrol akışını ve deniz ulaşımını aksatma imkânının savaşın maliyetini tüm dünyaya yayabileceğini vurguladı.
ABD’nin MOAB ile büyük bir patlama yaratabileceğini, İran’ın misillemesinin ise küresel enerji piyasalarında daha büyük bir sarsıntıya neden olabileceğini belirten Gürdeniz, Trump’ın 3 Kasım seçimleri öncesinde bu riski hesaba katması gerektiğini kaydetti. Petrol fiyatlarındaki artışın Amerikan seçmenini doğrudan etkileyeceğini söyleyen Gürdeniz, enerji arzındaki dengesizliklerin başta Küresel Güney ülkeleri olmak üzere dünya genelinde ciddi ekonomik krizleri tetikleyebileceğini ve ABD ile İsrail’e yönelik eleştirileri artırabileceğini ifade etti.
